Geacht publiek,
Het afgelopen jaar heet op mijn tijdsriem het jaar van de schande. De schaamte voorbij. 2025 was een verschrikkelijk jaar op het gebied van menselijkheid, empathie en mededogen. Spreek ik dan beter niet over de doden, de slachtoffers, de ellende? Of zet ik het nog wat beter in de verf ? 2025 was ook het jaar van de vleierij, de schaamteloze manier waarmee Trump werd bejegend door onze Europese leiders. Hem overtuigen met redelijke argumenten lukt niet, nee er moet een presentje bij, soms een heel land, soms een gans bondgenootschap. Alles is van olijke Donald. En wat volgt nog? Met grootspraak loste Trump naar eigen zeggen een tiental oorlogen op. De zogezegde vredesakkoorden zijn soms niets meer dan lucht. Trump is dus meestal hot news. Nee, vrolijk word ik er niet van.
Intussen zijn hier te lande de besparingen een feit. Langdurige werklozen komen zonder uitkering te zitten. Eigen schuld dikke bult ? De waarheid is iets complexer, in welke arbeidsmarkt moeten ze vissen? Welke jobs worden aangeboden ? Wie lang niet meer gewerkt heeft, moet kunnen inlopen op een zachte manier. Met repressie krijg je niemand aan het werk. Dit euvel van onze welvaartsstaat komt van beide kanten. Maar je mag het me niet kwalijk nemen dat ik me aan de kant van de minsten schaar.
Want intussen blijven de superrijken buiten schot. Ik begrijp als burger dat er moet bespaard worden, ik zie de torenhoge staatsschuld en ik hoop dat mijn kinderen later ook kunnen genieten van de sociale zekerheid. Maar het gaat me over het hoe, over het waar, over de onrechtvaardige kijk op vele facetten van de besparingen. Want er zijn volgens mijn bescheiden mening veel verschillende manieren om naar die diepe put te kijken. Veel manieren om hem weer gevuld te krijgen. Maar ik ben geen econoom noch begrotingsspecialist. Ik zie dat die begroting een kluwen van jewelste is. We mogen dus blij zijn dat onze herders daar überhaupt nog hun schapen in terugvinden.
Bref, de samenleving runnen is dus een verschrikkelijk moeilijke affaire, op de sociale media lees ik enorm veel zever hierover. Velen zijn daar plots volksvertegenwoordiger of minister. De gal die mensen spuwen zonder enige kennis van zaken doet zeer aan mijn hart. Men raaskalt om het meest, men slingert de goorste beledigingen in het rond. Men speelt op de man in plaats van op de bal. Op soms weerzinwekkende manier. Waar ik het meest van huiver is dat het soms bekenden zijn, mensen die ik jaren te vriend heb, mensen waar ik intiem mee omga, waar ik mee werk. Het is vreemd om hen in een gesprek het tegenstelde te horen beweren van wat ze rondbazuinen op Facebook, Instagram of Telegram. Alsof ze twee verschillende personen zijn of nitwits van een andere planeet. Kritiek mag en moet scherp zijn. We moeten kool noch geit sparen. Er zijn in onze stad, provincie en land pijnpunten. De gevangenissen hoeven geen vijfsterrenhotels te zijn, maar zijn het best comfortabel. Een bed lijkt mij een conditio sine qua non. Om deze en andere zaken moeten we het gevecht aangaan, strijd voeren, kabaal maken, maar liefst met degelijke argumenten.
Beste publiek,
Misschien moeten we onze eigen normen en waarden opnieuw formuleren. Staan we links of rechts ? Wat is ons verhaal ? Met welke eisen gaan we het gevecht aan ? Onder welke vlag vaart ons schip? Wie is onze kapitein, onze spreekbuis? Ooit was er Hart boven Hard. Zo een krachtenbundeling van vele organisaties lijk me actueler dan ooit. En noodzakelijker. Ontbreekt het ons aan moed, aan engagement? Ik vraag het ook aan mezelf.
Ik zag onlangs een docu over Neil Young, zoveel engagement, zoveel goede daden. Een kunstenaar die het verschil maakt op vele manieren. Met zelfs maar een tiende van zijn engagement komen we al heel ver. En als we de handen in elkaar slaan, komen we nog veel verder. Dan geven we hier een duw of trekken we daar samen aan de karre voor meer gelijkheid en rechtvaardigheid. Ik ben zeker dat we wel een doel vinden samen.
In dit zog vaart de Unieboot verder, we praten, we overleggen, we verbeelden en we creëren, we verbinden ons in projecten die allemaal constructieve kritiek in zich dragen, gemaakt voor en met mensen van goede wil. Maar weet dat ook in de kunsten wordt geknipt. We zien projecten verdwijnen uit het middenveld. Wat verdwijnt komt zelden weer terug. Laat dat een waarschuwing zijn. We moeten ons schrap zetten in deze troebele tijden. We moeten tonen waar we voor staan in het rijk der kunsten. Compromisloos kunst maken van onderuit. Voor en door mensen van allerlei snit en pluimage. Daar gaat het om!
Vrienden. Laat ons voor elkaar zorgen, laat ons schoonheid creëren die ons op eigenzinnige manier een spiegel voorhoudt. Die ons wat alternatieven toont. Zal er dan een revolutie uitbreken? Wellicht niet, maar we kunnen dan zien wie of wat een stem heeft. Meer is in ons, geacht publiek. Let’s move on!
Geert Six