2005-2006 - Tijl ?
Wie denken jullie dat ik ben ?
De Tijl? van de Unie der Zorgelozen is geïnspireerd op de volksfiguur Tijl Uilenspiegel. Ontelbare verhalen en versies van deze mythe vormden de basis voor een eigenzinnige bewerking.
De eerste inspiratiebron was De legende en de heldhaftige, vrolijke en roemrijke avonturen van Uilenspiegel en Lamme Goedzak in Vlaanderen en elders. Dit boek van Charles de Coster vertelt hoe de volkse fratsenmaker Tijl een vrijheidsheld wordt in de strijd tegen de katholieke en Spaanse onderdrukking.
Tweede insteek was de conclusie dat de volksfiguur Tijl in de loop van z’n bestaan op ontelbaar veel manieren werd geïnterpreteerd. Vrijzinnigen, belgicisten, Vlaams-nationalisten, Duitsers, katholieken, communisten of anarchisten hebben allemaal hun eigen kijk op Tijl Uilenspiegel. Tijl had en heeft vele gedaantes en werd als symbool voor de kar gespannen van telkens weer een nieuwe ideologie. De geschiedenis van die voortdurende recuperatie, zoals o.a. beschreven in het boek van Marnix Beyen, namen we mee in de creatie van onze eigen Tijl.
Al dat basismateriaal werd de afgelopen maanden gespijsd met de individuele interpretaties van de spelers. Een infomap met dramaturgische achtergrond voor de grote spelersgroep diende als discussievoer en de daguitstap naar het museum van Tijl Uilenspiegel in Damme bracht extra inspiratie.
Onvermijdelijk rees de vraag wat het verhaal van Tijl de dag van vandaag nog kan betekenen. En op welke manier een begrip als vrijheid – waarvoor Tijl symbool staat – wordt misbruikt door actuele machthebbers.
In het proces ontstond al snel meer voeling met de figuur van Lamme Goedzak dan met Tijl zelf. Lamme, de gulzige en volgzame metgezel van de held is misschien een betere spiegel voor de gemiddelde Vlaming. Lamme ziet zich voor verschillende keuzes gesteld. Het is volgen of ten onder gaan. De focus in onze Tijl? ligt hoofdzakelijk op hoe wij, het volk, ons verhouden tot vrijheid en macht.
De kelder
In het kader van de voorstelling presenteren we u ook de prille resultaten van het fotografieproject en de kinderwerking in Zypteland, een sociale woonblok in hartje Kortrijk. Sinds begin januari werkt de Unie er met een 30-tal kinderen van verschillende leeftijd, achtergrond en afkomst. Ze werden geïntroduceerd in de fotografie door fotografe Sophie Sobry, die zelf ook hun leefwereld in beeld probeert te brengen.
In een zoektocht naar hun creativiteit werkten de kinderen ook rond de zintuigen. Elke woensdag trok de Unie o.l.v. Jurgen Creyf naar Zypteland om in deze moeilijke maar uitdagende leefomgeving aan de slag te gaan. Aanvankelijk werd collectief gewerkt, later werd een ‘laboratorium’ gebouwd waarin de individuele zintuiglijkheid en fantasie van de kinderen werd aangesproken.
Een derde aspect van de presentatie is de samenwerking met fotoclub Groeninghe. Op vraag van de Unie wilde deze amateurfotografen graag de confrontatie aangaan met de wijk waarin ze al jaren gevestigd zijn. Hun focus ligt op betekenisvolle en actuele plekken in de buurt. Daarnaast brengen ze ook het proces van Tijl? in beeld.
Op die manier worden verschillende aspecten van de stad door verschillende mensen in beeld gebracht: Zypteland, een geïsoleerd stukje Kortrijk, de Wijngaardstraat als ‘stad-in-verandering’ en Het Plein, de stad op zijn mooist, zijn groenst, de open stad.
Maarten Gruwez staat in voor de presentatie van het geheel.
Met deze aanzet voor wat later een tentoonstelling zal worden, dompelen we u onder in een boeiende en confronterende nieuwe context.
Self-made
Alles wat in het kader van het wijkproject Tijl ? te gebeuren staat, proberen we zoveel mogelijk zelf te doen. Naast de schrijfgroep en de kookploeg hebben de Zorgelozen de laatste maanden nieuwe ‘ploegen’ gevormd die andere aspecten van de werking op zich nemen.
Zo is het naaiatelier volop bezig met het maken van de kostuums voor de uitgebreide groep spelers. De decorploeg heeft de bouw van een podium op zich genomen en maakt ook de andere decorelementen. Zorgelozen-trommelaars brengen muziek in de voorstelling en roffelen ons richting première.
Dit kan natuurlijk maar gerealiseerd worden met de deskundige hulp en begeleiding van geëngageerde partners zoals het Buurtcentrum 8urenhuis, vzw De Poort, Nieuwpoorttheater en Buda Kunstencentrum.
Myriam over het naaiatelier, Philippe over de trommelaars, Frank over de decorploeg
Een wijkproject van de Unie der Zorgelozen, OCMW Kortrijk en Nieuwpoorttheater i.s.m. Buda Kunstencentrum i.k.v. Viva Vetex
